Νάξος: Τουρισμός με σχέδιο, όχι στον αυτόματο πιλότο
Η Νάξος βρίσκεται σήμερα σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Η αυξανόμενη τουριστική ζήτηση δημιουργεί σημαντικές ευκαιρίες, αλλά ταυτόχρονα θέτει νέα ερωτήματα για το μοντέλο ανάπτυξης που θέλουμε για το νησί. Οι αποφάσεις που λαμβάνονται σήμερα θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό τη φυσιογνωμία της Νάξου τις επόμενες δεκαετίες.
Η Νάξος δεν είναι μόνο οι παραλίες, η γαστρονομία και το φυσικό τοπίο. Είναι η αγροτική της παραγωγή, τα χωριά, η πολιτιστική της κληρονομιά και, κυρίως, οι άνθρωποί της. Όλα αυτά συνθέτουν ένα τουριστικό προϊόν με μεγάλες δυνατότητες, υπό την προϋπόθεση ότι η ανάπτυξη θα γίνει με σχέδιο και με σεβασμό στις αντοχές του νησιού.
Ο ελληνικός τουρισμός έχει αποδείξει τη δυναμική του. Όμως πλέον δεν αρκεί να μετράμε αφίξεις. Πρέπει να εξετάζουμε την ποιότητα της ανάπτυξης, τη διάρκεια της σεζόν, τις υποδομές, την επάρκεια νερού και ενέργειας, αλλά και την ποιότητα ζωής των κατοίκων. Η Νάξος χρειάζεται έναν συνολικό σχεδιασμό που θα συνδέει τον τουρισμό με την τοπική οικονομία και την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού της κεφαλαίου.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στο ζήτημα της βραχυχρόνιας μίσθωσης. Οι πλατφόρμες τύπου Airbnb έχουν αλλάξει σημαντικά την αγορά φιλοξενίας. Το ζητούμενο δεν είναι να αγνοήσουμε αυτή την πραγματικότητα, αλλά να διασφαλίσουμε ισότιμους κανόνες λειτουργίας και συνθήκες υγιούς ανταγωνισμού.
Άλλο είναι ένας ιδιοκτήτης που αξιοποιεί ένα ακίνητο για συμπληρωματικό εισόδημα και άλλο μια οργανωμένη επιχειρηματική δραστηριότητα που λειτουργεί ουσιαστικά ως ξενοδοχειακή επιχείρηση χωρίς το ίδιο κανονιστικό πλαίσιο. Η θέση της ΠΟΞ είναι σαφής. Όταν υπάρχει επιχειρηματική δραστηριότητα, πρέπει να υπάρχουν αντίστοιχοι κανόνες, υποχρεώσεις και φορολογική αντιμετώπιση. Ο ανταγωνισμός μπορεί να είναι υγιής μόνο όταν οι κανόνες είναι κοινοί για όλους.
Το ζήτημα, όμως, δεν αφορά μόνο τον ανταγωνισμό. Αφορά και την κατοικία. Σε ένα νησί όπως η Νάξος, η διαθεσιμότητα στέγης για εργαζόμενους, νέες οικογένειες και μόνιμους κατοίκους είναι κρίσιμο θέμα. Η τουριστική ανάπτυξη δεν μπορεί να προχωρά εις βάρος της δυνατότητας των ανθρώπων που ζουν και εργάζονται εδώ να βρίσκουν ένα προσιτό σπίτι.
Ταυτόχρονα, η αγορά δείχνει μια σημαντική αλλαγή. Σύμφωνα με εκτιμήσεις που καταγράφονται στην τοπική αγορά, οι κατοικίες που αξιοποιούνται τουριστικά από αλλοδαπούς ιδιοκτήτες έχουν αυξηθεί από περίπου 20 πριν από λίγα χρόνια σε περισσότερες από 200 σήμερα. Πρόκειται για μια εξέλιξη που δεν μπορεί να αγνοηθεί στον σχεδιασμό της τουριστικής πολιτικής του νησιού.
Και εδώ εμφανίζεται μια ουσιαστική αντίφαση. Οι αφίξεις αυξάνονται, αλλά οι πληρότητες των οργανωμένων καταλυμάτων δεν ακολουθούν πάντοτε την ίδια πορεία. Ένα σημαντικό μέρος της τουριστικής ζήτησης μεταφέρεται πλέον προς την εξοχική κατοικία και τα καταλύματα τύπου Airbnb. Αυτό σημαίνει ότι η αύξηση της συνολικής τουριστικής κίνησης δεν μεταφράζεται αναγκαστικά σε αντίστοιχη αύξηση της ζήτησης για το παραδοσιακό ξενοδοχειακό προϊόν.
Η εξέλιξη αυτή επηρεάζει ταυτόχρονα την αγορά φιλοξενίας και την αγορά κατοικίας. Όσο περισσότερα ακίνητα κατευθύνονται στη βραχυχρόνια τουριστική εκμετάλλευση, τόσο μικρότερο μπορεί να γίνεται το διαθέσιμο απόθεμα για μακροχρόνια μίσθωση. Η συζήτηση, επομένως, δεν είναι μόνο οικονομική. Είναι ζήτημα κοινωνικής συνοχής και ποιότητας ζωής.
Το ίδιο πνεύμα πρέπει να επικρατήσει και στη συζήτηση για τις ανεμογεννήτριες. Η πράσινη μετάβαση είναι αναγκαία και η χώρα χρειάζεται καθαρή ενέργεια. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε επένδυση είναι αυτομάτως συμβατή με κάθε τόπο. Η Νάξος διαθέτει μοναδικό τοπίο, σημαντική αγροτική παραγωγή και τουριστική ταυτότητα που στηρίζεται στην αυθεντικότητα του φυσικού και πολιτιστικού της περιβάλλοντος. Κάθε μεγάλος ενεργειακός σχεδιασμός πρέπει, επομένως, να αξιολογείται συνολικά, με κριτήριο τις επιπτώσεις στο περιβάλλον, στην παραγωγή, στην κοινωνία και στο τουριστικό προϊόν.
Η Νάξος έχει όλες τις προϋποθέσεις να αποτελέσει πρότυπο βιώσιμης ανάπτυξης για το Αιγαίο. Αυτό απαιτεί συνεργασία κράτους, αυτοδιοίκησης, τοπικής κοινωνίας και επιχειρήσεων, αλλά και μια κοινή αντίληψη ότι η πρόοδος δεν μετριέται μόνο σε αφίξεις και επενδύσεις. Μετριέται στην ποιότητα ζωής των κατοίκων, στην προστασία του περιβάλλοντος και στη διατήρηση της ταυτότητας του τόπου.
Η πραγματική πρόκληση δεν είναι να έρθουν απλώς περισσότεροι επισκέπτες. Είναι να διασφαλίσουμε ότι η Νάξος θα παραμείνει ελκυστική, αυθεντική και λειτουργική και για τις επόμενες γενιές. Να δημιουργήσει περισσότερες ευκαιρίες χωρίς να εξαντλήσει τους πόρους που τις στηρίζουν. Να αναπτυχθεί χωρίς να χάσει αυτά που την κάνουν ξεχωριστή.
Η Νάξος δεν χρειάζεται να επιλέξει ανάμεσα στην ανάπτυξη και την προστασία της ταυτότητάς της. Χρειάζεται να πετύχει και τα δύο. Και αυτό θα κριθεί από τις αποφάσεις που λαμβάνονται σήμερα. Γιατί η ανάπτυξη δεν μπορεί να λειτουργεί στον αυτόματο πιλότο. Χρειάζεται στρατηγική, συνέπεια και, πάνω απ’ όλα, σεβασμό στον ίδιο τον προορισμό.
Πηγή: NaxosTimes
