Το 2024, εκτός συγκλονιστικού απροόπτου, αναμένεται να είναι μια χρονιά με θετικό πρόσημο για τον ελληνικό τουρισμό. Τα περισσότερα αεροδρόμια της χώρας παρουσιάζουν αυξητική κίνηση και όλες οι ενδείξεις που έχουμε συνηγορούν για μια ήπια αύξηση στις αφίξεις και τα ονομαστικά έσοδα σε σχέση με το 2023. Τα παραπάνω αποτυπώνονται και σε αριθμούς από τα διαθέσιμα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος και του ΙΝΣΕΤΕ. Στο πεντάμηνο Ιανουάριος – Μάιος καταγράφεται αύξηση +12,8% στις διεθνείς αεροπορικές αφίξεις ή σε απόλυτους αριθμούς 672.000 περισσότερες αφίξεις. Στο ίδιο πεντάμηνο αύξηση + 13,3 % παρουσιάζουν και οι οδικές αφίξεις επισκεπτών, κατά 296.000 αυξημένες σε σχέση με το αντίστοιχο περσινό διάστημα. Τη σημαντικότερη αύξηση στον οδικό τουρισμό εμφανίζει η Τουρκία (+47%) και ακολουθεί η Βουλγαρία (+20,6%).
Ωστόσο μέσα στη θετική εικόνα υπάρχουν και σημεία που προβληματίζουν. Όπως το γεγονός ότι η βασικότερη αγορά για τη χώρα μας που είναι το Ηνωμένο Βασίλειο, παρουσίασε πτώση -16,7% στις ταξιδιωτικές εισπράξεις. Εξίσου ανησυχητικό και το γεγονός ότι τον Μάιο, η Ελλάδα έχασε – έστω και οριακά – την πρωτιά στον γενικό δείκτη ικανοποίησης των ξενοδοχείων και τη θέση της πήρε η Κύπρος (88% vs. 87%).
Στις γενικότερες τάσεις της ταξιδιωτικής αγοράς, ορισμένοι προορισμοί έχουν δείξει κάποια σημάδια κόπωσης, ιδιαίτερα στα προϊόντα πολυτελείας, και οι πελάτες επιλέγουν προσφορές και “last minute” κρατήσεις. Επίσης, παρατηρούμε πενταήμερες ή και τετραήμερες διαμονές από αγορές που παραδοσιακά ξεπερνούσαν την εβδομάδα. Σε κάποιες περιοχές (π.χ. στο Βόρειο Αιγαίο) παρατηρούμε βελτίωση στις κρατήσεις των Τούρκων με τη γρήγορη βίζα ενώ άλλοι αναδυόμενοι προορισμοί δουλεύουν κυρίως με τον εσωτερικό τουρισμό. Τέλος, ενώ οι αφίξεις ανεβαίνουν, οι πληρότητες στα κύρια ξενοδοχειακά καταλύματα δεν αυξάνονται αναλογικά. Αυτό εξηγείται από την εκτίναξη του αριθμού των κλινών που διατίθενται μέσω βραχυχρόνιων μισθώσεων. Αρκεί να επισημανθεί πως τον Ιανουάριο του 2024, ο αριθμός των καταλυμάτων σε βραχυχρόνιες μισθώσεις ήταν περίπου 200.000, σημειώνοντας αύξηση +10,2% σε σύγκριση με το 2023.
Είναι σημαντικό να τονιστεί πως το συντριπτικό ποσοστό των εσόδων της χώρας πραγματοποιείται από τον Ιούνιο μέχρι τον Δεκέμβριο. Συνεπώς ενώ τα στοιχεία του πρώτου πενταμήνου είναι ενθαρρυντικά, δεν είναι αντιπροσωπευτικά για να εξάγουμε συμπέρασμα για το σύνολο του 2024. Επιπλέον, είναι σαφές πως μόνον οι ποσοτικές καταγραφές, όπως αυτές των αφίξεων, ενίοτε δημιουργούν και παραπλανητική εικόνα. Σαφέστερη αποτύπωση της πραγματικότητας έχουμε μέσα από ποιοτικά δεδομένα όπως για παράδειγμα η μέση κατά κεφαλή δαπάνη που παρουσιάζει μειούμενη πορεία.
Κλείνοντας, πρέπει να τονιστεί πως σε όρους πραγματικού ΑΕΠ, η χρονιά αναφοράς για τον ελληνικό τουρισμό παραμένει το 2019. Τα μεγάλα στοιχήματα λοιπόν για έναν ανθεκτικό, ανταγωνιστικό και βιώσιμο τουρισμό είναι μπροστά μας και απαιτούν σχέδιο και συνεργασία, προκειμένου να τα κερδίσουμε προς όφελος της χώρας και των τοπικών κοινωνιών της.